دندان درد
چطور براي دقايقي از دنداندرد خلاص شويم؟
با وجود اینكه داروهاي پيشرفته زيادي براي آسون كردن اين درد توليد شده به راحتي قابل تحمل نيست.
اما زماني كه براي اولين لحظات با درد دندان مواجه مي شيد، معمولا درد شما روخيس عرق مي كنه!
دندان درد ها انواع گوناگون دارن. شما مايع سرد يا گرمي مي خوريد و ناگهان از درد منقلب ميشيد يا حتي شيريني ها شما رو براي لحظاتي دچار دندون درد مي كنن. برخي از مردم هم به خاطر مشكلات سينوسشون دندون درد مي گيرن و اون زمانيه كه تنها دندان هاي بالاي اونها درد مي گيره.
ساييده شدن دندان هم گاهي اوقات شما رو به دندان درد ميندازه كه در اين صورت معمولا حساس شدن دندان براتون مشكل ساز شده و باعث درد مي شه.
برخي از انواع اين دردها احتياج به رسيدگي فوري دارن. دردهايي كه شما رو نيمه هاي شب از خواب بيدار مي كنن و يا حتي كارايي روزانه شما رو در طول روز به حد صفر مي رسونن اون دسته از مشكلاتي هستن كه باعث ميشن شما سريعا با دكترتون تماس بگيريد و تقاضاي كمك كنيد كه معمولا ممكنه حتي به خاطر رسيدن چرك به عصب دندان رخ داده باشه.
قبل از اینكه به مطب دكتر برسيد
اما قبل از اینكه شما بتونيد خود را به مطب دكترتون برسونيد تا كمكي به شما بكنه چه خواهيد كرد؟
از شدت درد فرياد مي زنيد يا اينكه گريه مي كنيد و احساس مي كنيد روز بعدي براي زندگيتون وجود نداره. آروم باشيد، چند راه براي آروم كردن دردتون تا رسيدن به دكتر به شما پيشنهاد مي كنيم:
- دو قرص ايپوبروفن با هم بخوريد. در ميان مسكن هاي قوي اين دارو براي دندان مناسب تره.
- از اسپري هاي بي حسي استفاده كنيد. اونها مي تونن براي مدتي روي اعصاب دندانتون تاثير بگذارند تا بتونيد خودتون رو به دكتر برسونيد. که در داروخانه ها در دسترس شما هستن
- كمپرس يخ بگذاريد. روي گونه خود مقداري يخ كه داخل يك كيسه است بگذاريد، كمکتون مي كنه
- نگه داشتن آب يخ در دهانتون ممكنه كمكتون كنه اما اگر مي بينيد باعث درد بيشتر و حساس شدن دردتون مي شه از اون صرفنظر كنيد.
- سرتون رو بالا نگه داريد. با اينكار از فشار وارده به دندانتان كاسته مي شه.
- دهانتون رو بشوييد. گاهي اوقات گير كردن عذا بين دندانهاتون مي تونه به اندازه خرابي دندان دردناك واقع بشه.
- به هيچ عنوان سرد، گرم و يا شيريني ها رو وارد دهانتون نكنيد
- با تكه اي از آدامس دندانتون رو بپوشانيد.
به شدت دوري كنيد هيچ كمكي به شما نميكنند:
- آسپرين رو روي دندانتون نگذاريد. اگر مي خواهيد حالتون بهتر شه اون رو با آب بخوريد. گذاشتن اون روي لثه مي تونه اونرو زخم كنه كه خوب شدنش 3 يا 4 روز طول مي كشه.
- اگر درد از بين رفت شما خوب نشده ايد. تصور نكنيد با قطع شدن درد مشكل از ميان رفته . اون رو جدي بگيريد و سريعا به دكتر مراجعه كنيد.
اگه تونستم و عمری باقی بود در پستهای بعدی بیشتر درموردش مینویسم
استفاده از لیزر در دندانپزشکی نوین
استفاده از لیزر در دندانپزشکی نوین
“رفتم دندانپزشکی و دندانم را با لیزر پر کردم” این جمله برایتان آشنا نیست؟
خیلی از بیماران ترمیم دندان هایشان با مواد همرنگ دندان و نور دستگاه ویژه ای را که نور آبی تولید می کند، ترمیم دندان هایشان با لیزر می دانند ولی این به هیچ وجه لیزر نیست، دستگاهی ویژه به اسم “لایت کیور” است و نوری با طول موج خاص تولید می کند که می تواند مواد همرنگ دندان را به دندانتان بچسباند.
ولی استفاده از لیزر در دندانپزشکی نوین تکنیک جدیدی است که هم می تواند درد را به هنگام درمان های دندانپزشکی کاهش دهد و هم دقت دندانپزشک را برای درمان بیماری های دهان و دندان افزایش دهد.
اگر سری به مطب های دندانپزشکی مدرن در دنیا بزنید، دستگاه های لیزر را در کنار سایر تجهیزات دندانپزشکی می بینید.
لیزر دست دندانپزشک شما را برای بسیاری از درمان های زیر باز می گذارد:
خلاصی از دست تومورهای خوش خیم: بسیاری از تومور های موجود در دهان خوش خیم هستند که با استفاده از لیزر های دندانپزشکی می توان این تومور ها را بدون درد و خونریزی از دهان حذف کرد.
تشخیص و درمان به موقع پوسیدگی دندانی: همیشه پوسیدگی های بزرگ دندان از یک پوسیدگی کوچک آغاز می شوند. با استفاده از لیزر دندانپزشک شما می تواند کوچکترین پوسیدگی ها را تشخیص و به موقع درمان کند.
ترمیم دندان بدون بی حسی و فرز(دریل)های دندانپزشکی: اگر از لیزر های ویژه تراش بافت سخت استفاده شود، دیگر نه نیازی به بی حسی وجود دارد و نه نیاز است صدای دریل های دندانپزشکی را تحمل کنید.
سفید کردن دندان ها: در حال حاضر در تمام دنیا اکثرا از مواد شیمیایی برای سفید کردن دندان ها در مطب ها استفاده می شود ولی وقتی نور لیزر روی این مواد شیمیایی متمرکز شود، فرایند سفید شدن سریع تر انجام شده و در نهایت از نتیجه کار راضی تر خواهید بود.
رهایی از حساسیت دندانی: گاهی اوقات دندان ها به دلایلی غیر از وجود پوسیدگی، نسبت به مواد غذایی سرد و گرم حساس و دردناک می شوند. لیزر درمان جدیدی برای رهایی از شر این دردهای تند و تیز برای همیشه است چرا که با انعقاد پروتئین ها، دهانه لوله های ریز داخل ساختمان دندان را مسدود کرده و حساسیت دندانی بهبود می یابد.
انجام جراحی های بافت نرم بدون نیاز به بی حسی و بدون خونریزی: با استفاده از لیزر خونریزی از لثه بسیار کاهش می یابد، چون طیف پرانرژی لیزر سبب لخته شدن سریع خون می شود.
کاهش خطر عفونت پس از اعمال دندانپزشکی: طیف پر انرژی لیزر میکروب های ناحیه را از بین می برد و احتمال خطر عفونت را کاهش می دهد.
خسته نباشید
سال نو مبارک!!![]()
لیزر
لیزر دندان 
در سال 1960 برای اولین بار استفاده از لیزر بعنوان ابزاری جهت درمان بیماری در انسان بکار رفت و با پیشرفتهای سریع در درمان بیماریهای چشم ، پوست و جراحی مورد توجه عموم قرار گرفت . باتوجه به شرایط خاص درمانهای دهان و دندان کاربرد لیزر در دندانپزشکی تا سال 1990 امکان پذیر نبود .
اولین درمانهای دندانپزشکی با لیزر ، عمری کمتر از بیست سال دارد و این در حالی است که اولین درمانهای لیزری بیش از نیم قرن قدمت دارد . کلمه لیزر حروف ابتدای کلمات : Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation
به معنای تحت لفظی ( نور منتشر تشدید شده بر انگیخته ) می باشد .
یک نور شدید تک رنگ که می توان با آن پوسیدگی را تشخیص داد و آن را برداشت ، درمان ریشه انجام داد ، جرم گیری کرد ، جراحی لثه انجام داد و لب بخیه نزد ، در استریلیزاسیون از آن بهره گرفت ، از خونریزی جلوگیری کرد و بسیاری از کارهای دیگر رامی توان به لیزر سپرد .
ولی از همه مهمتر بی درد بودن و عدم نیاز به بی حسی در اکثر موارد درمانهای دندانپزشکی و عدم تماس سر مته و تیغ جراحی با دهان و دندانهای مریض می باشد که اشتیاق استفاده از این وسیله ی بسیار پیشرفته را در درمانهای دندانپزشکی ایجاد کرده است .
نکاتی در مورد استفاده از لیزر :
درهنگام درمان با لیزر چشم تمامی کسانی که در محل هستند باید محافظت شود ، بنابراین دندانپزشک ، بیمار و دستیار باید عینک مخصوص به چشم داشته باشند .
در استفاده از لیزر تراش دندان و لرزشهایی که بر اثر برخورد سر مته دندانپزشکی ایجاد میشود حذف میگردد .
حذف حساسیت دندان در یک لحظه و جراحی های بزرگ در چند ساعت انجام میشود . پس مدت زمان استفاده از لیزر بستگی به نوع درمان و به کار درمانی مورد نظر بستگی دارد .
چند مزیت مهم لیزر :
1 – عدم نیاز به سوزن ، مته و تماس مستقیم با دندان
2 - کاهش نیاز به بخیه در جراحی
3 - کاهش و حذف بی حسی موضعی در بسیاری موارد
4 – حداقل خونریزی ، التهاب ، تورم و درد و ناراحتی پس از درمان
5 – حذف انتخابی پوسیدگی با دقت بسیار زیاد و در نتیجه عدم برداشت قسمتهای سالم دندان
6 – خاصیت استریل کنندگی لیزر بر بافت تحت تابش و در نتیجه پیشگیری از عفونت .
( FOA اداره استاندارد غذا و داروی آمریکا )
استفاده از پنج نوع لیزر را در درمانهای دندانپزشکی مجاز شمرده است :
1 - لیزر Co2 2 – لیزر ND:YAG 3 – لیزر ER: YAG
4 – لیزرSemiconductorDiod 5 – لیزرEr : YSGG
حنده آرایی در مطب دندانپزشک

جلوی آینه ایستادهاید و از فاصلهای كه بین دندانهای جلوییتان وجود دارد، گله دارید، فكر میكنید اگر میشد این فاصله را بست چقدر زیباتر میشدید. خیلیها هم از بدرنگی دندانهای جلوییشان كه به روش سفیدكردن دندان جواب ندادهاند، ناراحت هستند و به دنبال راه چاره میگردند، باید به همه این افراد بگوییم كه <لامینیت> چاره كار شما است.
● لامینیت به چه درد میخورد؟
پوششهای لامینیتی دندانها، ورقههای نازك پوست پیازی هستند كه جنس آنها از چینی (پرسلن) است. این پوست پیازهای چینی روی سطح بیرونی دندانهای شما چسبانده میشوند و ظاهر دندانهایتان را زیبا و جذاب میكنند. شما میتوانید برای انجام این درمان، به دندانپزشكان عمومی كه دورههای آموزشی لامینیت را گذرانده باشند، یا متخصصان دندانپزشكی ترمیمی و زیبایی مراجعه كنید. این ترمیم در حقیقت برای اصلاح زیبایی دندانهای شما مورد استفاده قرار میگیرد. تصورش را بكنید.كه دندانهای جلویی شما پس از عصبكشی تغییر رنگ دادهاند و با استفاده از روشهای سفیدكردن دندان نیز سفید نشدهاند. در این صورت استفاده از لامینیتها، انتخاب مناسبی برای دستیابی به لبخندی زیبا برای شما محسوب میشود. گاهی نیز ممكن است در اثر یك ضربه به دندانهایتان مثل زمینخوردگی و یا تصادف، دندانهای جلوییتان لبپر شدهاند. در این صورت شما باز هم میتوانید از لامینیتها استفاده كنید. گرچه ورقههای نازك چینی كه برای پوشاندن سطح دندانهای شما استفاده میشوند، بسیار ترد و شكنندهاند ولی وقتی بهوسیله چسبهای مخصوص دندانپزشكی به دندان چسبانده میشوند، بسیار محكم و با دوام باقی خواهند ماند و اگر كمی احتیاط كنید، میتوانید سالها با خیال آسوده از آنها استفاده كنید.

● در مطب دندانپزشكی چه میگذرد؟
شاید دوست داشته باشید بدانید اگر قرار است روی دندانهایتان ورقههای لامینیت را بچسبانید، چند جلسه باید به مطب دندانپزشكی بروید و این كار چه مراحلی را دارد. بهطور معمول ساخت لامینیت برای دندانهای شما، دو جلسه زمانی میبرد و شما باید خود را برای حداقل دو بار ملاقات با دندانپزشكتان آماده كنید. فاصله بین این جلسات یك تا دو هفته است. در جلسه اول تراش سطحی دندان شما و قالبگیری انجام میگیرد و جلسه دوم ویژه چسباندن روكش و اصلاح مشكلات احتمالی آن است. بهطور معمول برای چسباندن لامینیت بر سطح دندانهای شما، باید مینای دندان تراش بخورد. به این ترتیب كه ضخامت كمی به اندازه ضخامت پرسلن (لامینیت) از سطح مینای دندان برداشته میشود.
اصلا از بابت برداشتن بخشی از مینای دندانتان نگران نشوید چون ضخامت مینای دندان بیشتر افراد به اندازهای است كه برداشتن اندكی از آن مشكلی را ایجاد نخواهد كرد. بهطور معمول دندانپزشكان ۵/۰ تا ۷/۰ میلیمتر از سطح مینای دندان شما را میتراشند. این میزان مینای تراشیده شده، ضخامتی مشابه پوست یك تخممرغ دارد. قبل از اینكه مینای دندانتان تراش بخورد، پزشكتان باید تصمیم بگیرید كه آیا تزریق داروی بیحسی لازم است یا خیر. شما میتوانید با كمك و مشورت دندانپزشكان این تصمیم را بگیرید. مینای سطحی دندان رشته عصبی ندارد بنابراین هنگام تراش آن شما دردی را احساس نخواهید كرد. بعد از تراش دندان، نوبت به قالبگیری از دندانتان میرسد. در این مرحله یك كپی از دندان تراش خورده شما تهیه خواهد شد. قالب دندان شما به لابراتوار دندانپزشكی فرستاده میشود تا یك یا دو هفته دیگر، پرسلنهای براق و سفید برای پوشاندن دندانهایتان آماده شوند. اگر احساس كنید سطح تراش خورده دندانهایتان زبر است و یا گوشههای تیز دارد و تحمل آن برایتان دشوار است، ممكن است دندانپزشك تا ساختهشدن لامینیتهایتان، یك روكش و پوشش موقت روی دندانهایتان قرار دهد.
● چقدر دوام میآورد؟
یكی از اولین پرسشهایی كه بیماران از دندانپزشك خود میپرسند، این است كه این لامینیتهای چینی چه مدت روی دندانها دوام میآورند. حقیقت این است كه هیچ قانون اساسی درباره مدت زمانی كه لامینیتها دوام میآورند، وجود ندارد. البته شما میتوانید به دوام لامینیتها بر سطح دندانهایتان كمك كنید و بهترین كاری كه میتوانید در این زمینه انجام دهید آن است كه بهداشت دهانتان را رعایت كنید و مراقبتهای لازم را در منزل از آنها به عمل آورید. از سوی دیگر، تطابق مناسب لامینیتها روی سطح دندانهایتان نیز ازجمله عواملی است كه به ثبات طولانیمدت آنها كمكمیكند. این عامل مهمی در كنترل سیر درمان شما است و در صورتی كه دندانتان به خوبی تراش بخورد و از آن قالبگیری مناسبی صورت گیرد و لامینیت نیز به دقت ساخته و چسبانده شود، تطابق مناسبی بر سطح دندانهایتان خواهد داشت. برخی دندانپزشكان اعتقاد دارند كه این پوشش چینی بهصورت متوسط تا ۱۰ سال روی دندان باقی میماند.
● ۴ توصیه برای مراقبت از لامینیتها
ـ درست مانند یك دندان طبیعی، شما باید دندانهایی را كه لامینیت كردهاید، مسواك بزنید و نخ بكشید و این كار را باید هر روز انجام دهید. فراموش نكنید خمیردندانهای ضد جرم را كه مواد ساینده آنها زیاد است، نباید برای شستن لامینیتها استفاده كنید چون سطحشان خراش برمیدارد. اگر با مسواكزدن مداوم، پلاك میكروبی را از سطح لامینیت بردارید، میتوانید از تحلیل لثه مجاور این پوشش پرسلنی جلوگیری كنید.
ـ پرسلنهای چینی در برابر نیروهای سنگین و فشارهای قوی مقاومت كمی دارند و به آسانی لبپر میشوند. شما هیچگاه نباید ناخنهایتان را با این دندانها بجوید و یا سنجاق سرتان را با این دندانها نگه دارید. نباید با این دندانها یخ گاز بزنید و هنگام غذاخوردن با چنگال و قاشق باید هوای روكشهای نازك دندانهایتان را داشته باشید.
ـ دندان قروچه و فشردن عادتی دندانها به هم در هنگام انجام كارهای روزانه میتواند نیروی زیادی به پرسلنها وارد كند و موجب شكستن آنها شود بنابراین اگر شما چنین عاداتی دارید و از این درمان استفاده كردهاید در طول روز از فشردن دندانهایتان روی هم خودداری كنید و در طول شب هم میتوانید از وسایلی به نام "نایت گارد" كه دندانپزشكتان برایتان ساخته است، استفاده كنید.
ـ ادویه غذاها، نوشابه، چای و قهوه، حاوی رنگدانههایی هستند كه میتوانند از لبههای پرسلن به وسیله چسبی كه پرسلن را به دندانتان چسبانده جذب شوند. و پس از اندكی لبههای لامینیت شما را بد رنگ كنند. بنابراین زیاد خوراكیهای رنگی نوش جان نكنید.
پروتز های ثابت

ونیرها (veneer)
امروزه دیگر دلیلی ندارد که فاصله بین دندان ها یا دندان های رنگ گرفته، بدشکل و کج خود را تحمل کنید. یک ونیر که روی دندان های شما قرار داده میشود، اشتباه طبیعت و یا آسیب ناشی از یک صدمه را تصحیح کرده و به شما کمک میکند تا لبخندی زیبا داشته باشید. ونیرها نازک بوده و پوستههایی هستند که با مواد همرنگ دندان برای هرفرد، بطور خاص ساخته میشوند تا سطح جلویی دندان ها را پوشش دهند. آنها معمولاً در لابراتوار و توسط تکنسین دندانساز، از روی مدلی که توسط دندان پزشک شما تهیه شده، ساخته میشوند.
شما باید بدانید که این، یک درمان غیر قابل برگشت است، زیرا برای تطبیق پوسته ونیر روی دندان، لازم است مقدار کمی از مینای دندان برداشته شود.
دندان پزشک ممکن است به شما توصیه کند که از بعضی غذاها و نوشیدنیها که ونیر شما را بدرنگ میکند،مثل چای و قهوه پرهیز کنید. گاهی ممکن است ونیر ترک بردارد یا دچار شکستگی شود ولی برای اغلب افراد، زیبایی حاصل از کاربرد آن بیشتر ارزش دارد.
روکش (Crown)
شما ممکن است برای پوشاندن یک دندان و بازگرداندن شکل و اندازه طبیعی آن، نیازمند روکش باشید. یک روکش دندان، دندان شما را قویتر ساخته و ظاهر آن را بهبود میبخشد. وقتی میزان کافی از نسج دندان برای نگهداری یک پرکردگی وسیع باقی نمانده باشد، روکش میتواندآن دندان را پوشانده و ساپورت کند.
روکشها ممکن است برای اتصال یک بریج، محافظت از یک دندان ضعیف و یا ترمیم دندانی که قبلاً شکسته است، بکار روند. روکش درمان خوبی برای دندانهای بدرنگ و یا بدشکل است. همچنین برای پوشاندن یک ایمپلنت دندانی نیز استفاده میشود.
اگر دندان پزشک شما روکش شدن دندان را توصیه میکند، احتمالاً به یکی از دلایل فوق میباشد تا به شما کمک کند دندان هایی سالم و لبخندی زیبا داشته باشید.
بریج (Bridge)
اگر شما یک یا چند دندان را از دست بدهید، دچار مشکل در جویدن و صحبت کردن میشوید.دراین صورت بریج یکی از درمانهایی است که با جایگزینی دندانهای از دست رفته به حفظ شکل صورت و کاهش مشکلات جویدن کمک میکند. بریج ثابت، دندانهای از دست رفته را که بین دندانهای دیگر هستند، جایگزین میسازد و نمای زیبایی دارد.
این نوع ترمیم ممکن است از طلا، آلیاژها، پرسلن(چینی) یا ترکیبی از این مواد باشد و به منظور ساپورت، به دندانهای مجاور که به آنها دندانهای پایه اطلاق میشود، باند شده یا به روکش روی آنها متصل میشود. برخلاف بریجهای متحرک که میتوانیدآنها را بیرون آورده وتمیز نمائید، یک بریج ثابت فقط توسط دندانپزشک میتواند برداشته شود. یک بریج ایمپلنت، دندانهای مصنوعی را مستقیماً به استخوان فک یا زیر لثه، بسته به نوع بریجی که دندانپزشک تجویز کند، متصل مینماید. بنابراین بسیار مهم است که دندانهای باقیمانده خود را تمیز و سالم نگهدارید.
مواد مورد استفاده در روکش و بریج
ایمپلنت
هیچ چیز جانشین دندانهای سالم نمیشود. ولی وقتی شما دندانی را به دلیل بیماری یا حادثه از دست داده اید، بهتر است بدانید که راهی برای بازگرداندن لبخند زیبای شما وجود دارد.یک ایمپلنت دندانی ظاهرواحساسی شبیه دندان از دست رفته تان به شما میدهد. دندانپزشک یک پایه یا فریم فلزی را زیر لثه شماقرار میدهد که درست شبیه ریشه یک دندان به استخوان فک متصل میشود. سپس دندانپزشک یک دندان جایگزین را روی ایمپلنت قرار میدهد به نحوی که شبیه وضعیت دندان اصلی خود شما به نظر آید. اغلب بیماران معتقدند، ایمپلنت مطمئن و با ثبات است و آن را جایگزین خوبی برای دندان از دست رفته شان میدانند. ایمپلنتها میتوانند جایگزین یک یا چند دندان از دست رفته شوند.
لازم به ذکر است که ایمپلنت نیاز به جراحی دارد، بنابراین بیماران باید از نظر کلی در سلامت بسر برند، لثههای سالم داشته و استخوان کافی جهت ساپورت ایمپلنت داشته باشند. در ضمن باید مقید به رعایت دقیق بهداشت دهان و ملاقاتهای مرتب با دندانپزشک باشند.
مراحل جایگزینی ایمپلنت
ابتدا جراحی جهت قرار دادن پایه ایمپلنت انجام میشود. جراحی تا چندین ساعت ممکن است طول بکشد و سپس حداکثر 6 ماه وقت لازم است تا استخوان حول این پایه رشد کرده و آن را محکم در برگیرد. بعضی ایمپلنتها نیاز به یک جراحی ثانویه دارند تا یک رابط(Post)، پایه را به دندان جایگزین متصل کند. در سایر انواع ایمپلنت ها، پایه و رابط بهم متصل هستند و همزمان قرار داده میشوند.
پس ازچندین هفته که لثهها بهبود یافتند، مرحله بعد شروع میشود. دندانهای مصنوعی ساخته شده و به قسمت رابط پایه متصل میشوند. چون چندین بارامتحان دندانهای مصنوعی جهت تنظیم دقیق وضعیت آنها لازم است،این مرحله ممکن است یک یا دو ماه بطول بیانجامد.
جراحی ایمپلنت ممکن است در مطب دندانپزشک (تحت بی حسی موضعی) و یا بیمارستان (تحت بیهوشی عمومی)انجام شود. داروهای ضد درد معمول و گاهی آنتی بیوتیک تجویز میشود. دندانپزشک دستورات لازم جهت نحوه رعایت بهداشت دهان و نوع رژیم غذایی را به شما خواهد داد.
روکش کردن دندان در چه مواردی تجویز میگردد؟ 1 - دندانهایی که دارای پرکردگیهای وسیع بوده، قادر به تحمل فشارهای جویدن نبوده و بسیار شکننده میباشند، پس ناچاراً باید روکش شوند. 2 - دندانهایی که تاج آنها شکسته ویا مقدار نسج باقیمانده دندان گیر کافی برای پرکردگی نداشته باشد. 3 -دندانهای معالجه عصب شده؛ دندانی که به معالجه عصب نیاز پیدا میکند معمولاً دارای پوسیدگی وسیع و پیشرفتهای بوده و ابتدا به ساکن مقدار زیادی از نسج سالم مینا و عاج را از دست داده است، ثانیاً دندانپزشک برای دسترسی به عصب داخل ریشه ناچاراً مقداری از نسج سالم دندان را بر میدارد، ثالثاً دندان تغذیه داخلی خود را از دست داده و قدری خشک میگردد. رابعاً، دندان ممکن است بر اثر خونریزی داخلی و یا بیماری پالپ(عصب و بافت داخل دندان)تغییر رنگ داده باشد. 4 - زیبایی: دندانهای تیره، بد رنگ، بد تشکیل شده و با شکلهای غیر طبیعی نیز نیاز به ترمیم توسط روکش دارند. 5 - ترکهای دندانی 6- بازسازی سطوح جونده
بریج در چه مواردی توصیه میگردد؟
اگر دندان یا دندانهایی از دست بروند و دندانهای کناری قادر به تحمل فشار باشند , بریج توصیه میشود. برای روکشهای فلزی میزان تراش کمتر بوده و برای روکشهای چینی با اسکلت فلزی مقدار تراش بیشتر بوده و برای روکشهای تمام چینی اندکی بیشتر است. ضمناً سطح جونده در صورتی که قرار باشد با چینی پوشانده شود نیاز به تراش بیشتری دارد. مقداری از فضای حاصل از تراش دندان صرف اسکلت فلزی و مقداری صرف پوشاندن سیاهی رنگ فلز توسط مواد اوپک و بقیه آن صرف اضافه نمودن چینی مخصوص عاج و مینای دندان میگردد.
آیا دندانی که تاج آن کاملاً از بین رفته باشد امکان ترمیم آن میسر است؟
بله، در این موارد دندانپزشک از داخل ریشه دندان (بعدازمعالجه عصب) قالب گیری بعمل آورده و وسیلهای را که پُست نامیده میشود، میسازد. پست بعداً به داخل ریشه دندان چسب خورده و قسمتی از آن به عنوان تاج بیرون میماند که بر روی آن روکش دندان سوار میگردد.
چرا دندانهای خلفی از دست رفته باید جایگزین شوند؟
بد نیست که بدانید محل قرار گرفتن دندانها را فشارهای وارده از طرف لب، زبان و گونه تعیین میکنند. به عبارت دیگر دندانها در محلی قرار گرفتهاند که برآیند نیروهای وارده به آنها صفر است. از نظر سطوح قدامی - خلفی و جونده نیز وجود دندانهای دیگر دندان را محدود میسازد.
یک دندان تا هنگامی به رویش و حرکت فعال خود ادامه میدهد تا به دندان مقابل برسد. ضمناً دندانهای خلفی تر تمایل به حرکت به سمت جلو دارند.
حال تجسم کنید که اگر یک دندان مثلاً اولین آسیای بزرگ فک پایین از دست برود چه اتفاقاتی ممکن است بیفتد؟
سعدی میفرماید: «.... چو عضوی به درد آورد روزگار دگرعضوها را نماندقرار» با از دست رفتن این دندان، مقداری از فضای حاصل از کشیده شدن آن با حرکت دندانهای مجاور(نه بطور کامل)اشغال میگردد. نتیجتاً فاصلهای بین دندانهای مجاور با دندان کناری شان ایجاد میگردد که علاوه بر گیر غذایی و احتمال بروز پوسیدگی، باعث آزردگی و بیماری لثه نیز میشود. ضمناً حرکت دندانهای مجاور بصورت کامل و بدنهای نبوده و با خم شدن و انحراف محوری آنها همراه است. ماحصل این خم شدن و ضرر حاصله، ایجاد بیماری لثه با بوجود آمدن پاکت لثهای (عمیق شدن شیار لثه ای) در ناحیه زیر خم شدگی است. دیگر اینکه در صورت خم شدن، موقع جویدن غذا، نیرو در امتداد محور طولی دندان به آن وارد نشده و نیروی وارده مخرب خواهد شد. با کشیدن یک دندان تغییرات احتمالی فقط منحصر به فک مربوطه نبوده و نظم و آرایش دندانهای فک مقابل را نیز برهم میزند. همانطوری که گفته شد دندانها تا هنگامی به رویش خود ادامه میدهند تا به دندان مقابل برسند. نتیجتاً دندان مقابل به سمت ناحیه کشیده شده شروع به رویش مینماید. این رویش اضافی علاوه بر اینکه از نظر زیبایی ناخوشایند است به علت مزاحمتی که در موقع حرکات طرفی فک ایجاد میکند، برای مفصل گیجگاهی فکی نیز مضر میباشد. باز هم مسئله به اینجا ختم نمیشود. اگر شکل یک دندان را در نظر بگیرید از قطر آن به سمت نوک ریشه کاسته میشود. بدیهی است با رویش بیشتر یک دندان، قسمتی از آن که مجاور دندانهای کناری قرار میگیرد اینک باریک تر بوده و ایجاد فضا و فاصلهای را مینماید که محل گیر غذایی بوده و عوارضی چون پوسیدگی و بیماری لثه را بدنبال دارد. باید بدانید که با کشیدن دندان، استخوان نیز دستخوش تغییرات میگردد. استخوان هر فک از دو قسمت ساختمانی تشکیل شده است. یک قسمت آن استخوان اصلی بوده و بدنه اصلی فک میباشد، قسمت دیگر آن لانه دندانی بوده و دندانها را در بر میگیرد و وجود آن بسته به وجود دندانهاست. اگر دندانی از دست برود و جایگزین نگردد این قسمت از استخوان تحلیل رفته و اگر در آینده نیازی به استفاده از دندانهای مصنوعی بصورت دست دندان باشد، به علت تحلیل شدید استخوان گیر آن کم شده، بیمار را اذیت نموده و یا غیر قابل استفاده میشود. در حالت طبیعی و سلامت، عمل جویدن غذا متناوباً با استفاده از دندانهای هر دو طرف فک صورت میگیرد. در صورت از دست دادن دندان یا دندانهایی در یک طرف دهان، یا بیمار از آن طرف فک کمتر استفاده نموده و یا اصلاً استفاده نمیکند. اگر از یک طرف فک استفاده نشود دندانها تمیز نشده و جرم میبندند و علاوه بر اینکه مستعد به پوسیدگی میشوند ناراحتی لثه هم افزوده میگردد؛ زیرا که غذا خوردن در تمیز شدن دندانها و حفظ سلامتی لثه مؤثر است. با عادت یک طرفه غذا خوردن تغییراتی بصورت سایش در سطح جونده طرف کارگرایجاد میگردد که در صورت شدت، ممکن است ایجاد ناقرینه گی در سطح جونده نموده و در شکل و قیافه شخص نیز تأثیر بگذارد.

دندان از دست رفته را چگونه میتوان جایگزین کرد؟
روشهای متعددی رایج میباشند:
1 - ایمپلنت یا دندان کاشتنی، که تشکیل شده است از پایهای که عمدتاً از جنس فلز تیتانیوم بوده و توسط جراح در استخوان فک کار گذاشته شده و سپس بر روی آن دندان قرار میگیرد.
2 - پروتز ثابت یا بریج، که دندان جایگزین شونده به دندانهای کناری با استفاده از تراش آنها چسبانده میشود و غالباً از یک اسکلت فلزی روکش شده توسط چینی ساخته میشود.
3 - پروتز متحرک، که قابل گذاشته شدن و برداشته شدن است و از فلز کرم کبالت و یا آکریل (نوعی پلاستیک) ساخته میشود.
دو مورد اول بعلت کارآیی بالا اهمیت خاصی داشته و بیمار احساس میکند که دندان از دست رفته اش را بازیافته است ولی مورد سوم به علت گیر غذایی، خطر بلعیده شدن و عوارض دیگر رضایت مند نبوده و فقط به عنوان موقتی توصیه میگردد و مورد استفاده و تجویز اصلی آن جایگزین نمودن تعداد زیادی دندان و فقدان دندانهای پایه مناسب برای پروتز ثابت میباشد.
راههای برای داشتن لبخندی سفیدتر!
دندان ها به مرور زمان و با افزایش سن، رنگ می گیرند، همچنین بعضی از غذاها، نوشیدنی ها، دهانشویه ها و داروها نیز باعث تغییر رنگ دندان ها می شوند. در ادامه به راه هایی ساده برای داشتن دندان ها و لبخندی سفید اشاره می شود:
سفید کننده های خانگی
شما می توانید تغییر رنگ های سطحی را خودتان بردارید. تعدادی از محصولات سفید کننده شامل “کیت های سفید کننده دندان”، “نوارهای سفید کننده” و “خمیردندان های سفید کننده” توانایی از بین بردن رنگ های سطحی روی دندان را دارند. اما برای از بین بردن تغییر رنگ های عمقی تر که به ساختمان دندان نفوذ کرده اند باید به دندانپزشک مراجعه کنید.
“کیت های سفید کننده” برای درمان تغییر رنگ های جزئی، مانند تغییر رنگ ناشی از قهوه و چای موثرند.
“نوارهای سفید کننده” نیز نوارهایی بسیار نازک اند که با چشم به سختی دیده می شوند و برای تاثیرگذاری باید به مدت یک هفته و روزی ۵ دقیقه استفاده شوند. استفاده از آن ها برای بیش از یک هفته توصیه نمی شود.
“خمیردندان های سفید کننده” نیز حاوی مواد شیمیایی و ذرات ساینده هستند که استفاده از آن ها برای بیش از یک هفته توصیه نمی شود.
درمان های سنتی برای سفید کردن دندان ها
بعضی از افراد هنوز هم از درمان های خانگی قدیمی برای سفید کردن دندان ها استفاده می کنند. استفاده از مخلوطی از جوش شیرین و خمیر دندان و مسواک زدن دندان ها با استفاده از این ترکیب می تواند موثر باشد.
مواد غذایی که دندان ها را سفید تر می کنند
بعضی از مواد غذایی مانند کرفس، سیب، هویج و گلابی در سفید کردن دندان ها موثرند. جویدن آدامس های بدون شکر هم بسیار مفید است. این مواد غذایی باعث تحریک ترشح مقادیر زیادی بزاق می شوند، این بزاق اضافی مانع از ایجاد پوسیدگی دندانی و تغییر رنگ ناشی از پوسیدگی دندان ها می شود.

مواد غذایی که باعث تغییر رنگ دندان ها می شوند
بعضی از مواد غذایی باعث بد رنگ شدن دندان ها می شوند. یک راه ساده برای اینکه بفهمیم کدام غذا دندان ها را رنگ می کند وجود دارد: “هر غذایی که یک پارچه کتانی سفید را رنگ می کند باعث تغییر رنگ دندان ها هم می شود.”
چای، قهوه، شربت های میوه، شاتوت، ذخال اخته، چغندر، شراب قرمز و نوشابه های انرژی زا نمونه هایی از موادی هستند که به مرور زمان و با استفاده طولانی مدت، باعث تغییر رنگ دندان ها می شوند.
پیشنهاد می شود پس از مصرف این مواد دندان ها یتان را مسواک بزنید و یا حداقل دندان هایتان را با آب بشویید.
سیگار و دخانیات
نیکوتین موجود در دخانیات باعث ایجاد تغییر رنگ های قهوه ای بر روی دندان ها می شود که با مسواک زدن به سختی برداشته می شوند. سیگار کشیدن همچنین باعث بوی بد دهان، التهاب لثه و همچنین سرطان دهان می شود.
داروها
بعضی داروها مانند آنتی هیستامین ها، داروهای ضد افسردگی، دهانشویه های کلرهگزیدین و ستیل پریدینیوم و همچنین آهن و فلوراید اضافی نیز باعث تغییر رنگ دندان ها می شوند. آنتی بیوتیک تتراسایکلین چنانچه در دوران حاملگی توسط مادر مصرف شود یا در سال های اولیه پس از تولد به کودک داده شود نیز باعث تغییر رنگ دائمی دندان می شود.

مسواک زدن و نخ دندان کشیدن
یک استراتژی ساده برای داشتن دندان هایی سفید و لبخندی درخشان این است که روزانه حداقل یک بار مسواک بزنید و نخ دندان بکشید. به این ترتیب از تجمع رنگ ها و ایحاد لکه بر بروی دندان های تان جلوگیری می کنید. برای گرفتن نتیجه بهتر می توانید بعد از هر وعده غذا و بعد از خوردن غذاهای دارای رنگدانه، مسواک بزنید.
التهاب لثه
|
periodontitis |
| شرح بيماري |
| پريودنتيت (التهاب لثه) التهاب و عفونت لثهها، كه باعث تحليل رفتن استخوان تكيهگاه لثه ميشود. پريودنتيت بيش از پوسيدگي دندان باعث از دست دادن دندانها ميگردد. اين بيماري مسري نيست. |
| علايم شايع |
| احساس طعم ناخوشايند در دهان بوي بد تنفس خونريزي لثه شل شدن دندانها در جاي خود درد دندانها يا لثه هنگام خوردن غذاهاي داغ، سرد يا شيرين در صورت تشكيل آبسه، علايم درد، تورم، احساس درد هنگام لمس لثهها و تب نيز اضافه خواهد شد. |
| علل |
| تخريب استخوان تكيهگاه دندانها توسط پلاك (يك رسوب چسبنده متشكل از باقي مانده غذاها، باكتريها و مخاط). بهداشت نامناسب دندانها سبب تشكيل و تجمع پلاكها ميگردد. |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| بيماريهاي كاهشدهنده مقاومت بدن |
| پيشگيري |
| حفظ بهداشت مناسب دهان (به قسمت اصول كلي درمان رجوع شود) از خوردن ميان وعدههاي شيرين كه در تشكيل پلاكها نقش دارد خودداري كنيد. براي حفظ بهداشت مطلوب دندانها به طور منظم به دندانپزشك مراجعه كنيد. درباره كافي بودن ميزان فلوريد آب آشاميدني منطقه خود از دندانپزشك سؤال كنيد. مكملهاي فلوريد ممكن است به محافظت دندانها در برابر اين بيماري كمك كنند. |
| عواقب مورد انتظار |
| اين يبماري معمولاً با تركيبي از درمان مشكلات دنداني و رعايت دقيق يك برنامه بهداشت دهاني مطلوب قابل معالجه است (به قسمت اصولي كلي درمان مراجعه شود) |
| عوارض احتمالي |
| بدون درمان، دندانها چنان در جايگاه استخواني خود شُل ميشوند كه كشيدن آنها ضروت مييابد. |
| درمان |
| اصول كلي |
| پلاكهاي چسبنده واضح را با يك مسواك نرم هر روز از روي دندانهاو لثهها پاك نماييد. احتمال آسيب ديدن دندانها و لثهها با يك مسواك نرم كمتر از مسواك سخت است. مسواك را برروي خط لثه قرار داده و به آرامي آن را بچرخانيد در حالي كه پرزهاي آن در جهت لثهها باشد. هر بخش دهان را در يك زمان مسواك بزنيد (مسواكزدن يك بخش دندانها را كامل كرده و سپس به بخش ديگر بپردازيد). - براي استفاده از نخ دندان، يك نخ دندان موم اندود يا بدون موم را دور يك انگشت از هر دست بپيچيد. با فشار دادن نخ آن را در فضاي بين دو دندان وارد سازيد و با ملايمت سطوح دندانها را با جلو و عقب بردن نخ شبيه حركت اره در سطح خط لثهاي تميز كند. بين تمام دندانهاي پاييني را به اين طريق با هدايت دو انگشت تميز كنيد. سپس نخ را شل كرده و آن را برروي نوك انگشتان شست قرار داده و با هدايت دو انگشت شست بين دندانهاي بالايي را تميز كنيد. - گاهي جراحي به منظور برداشت بافت ناسالم لثه و بازسازي استخوان تكيهگاه دندانها جهت حذف حفرات دندان غيرطبيعي ايجاد شده لازم ميگردد. |
| داروها |
| براي درد خفيف، مصرف داروهاي بدون نسخه نظير استامينوفن ممكن است كافي باشد. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| محدوديتي وجود ندارد. |
| رژيم غذايي |
| رژيم خاصي نياز نيست، به جز محدوديت مصرف مواد شيرين |
تاریحچه دندانپزشکی
تاریخچه دندانپزشکی در ایران تاریخچه دندانپزشکی در ایران
عده معدودی از سلمانیها، شاگرد زرگرها و عطارها را میتوان اولین افرادی دانست که با استفاده از روشهای گوناگون، مبادرت به کشیدن دندان، گذاشتن روکش، ساختن دندان مصنوعی و یا برای تسکین دردها و اورام دهانی آنهم با وسایل بسیار اولیه مبادرت به انجام امور دندانپزشکی میکردند.
بعدها مسئله آموزش دندانپزشکی مطرح شد که پیشگامان این حرکت را میتوان کتر میلچارسکی، دکتر سیاح و برخی دیگر از دندانپزشکان آن زمان دانست. ذکر این نکته لازم است که دندانپزشکی شاخهای ازطب میباشد و تنها کلاس طب تا سال ۱۲۹۷ در مدرسه دارالفنون بود.
درآبان ماه آن سال کلاس طب به مدرسه طب تغییر کرد و در نتیجه این مدرسه دارای اتاق و رییس جداگانهای گشت که محل آن در حیاط بزرگ دارالفنون قرارداشت. با گذشت زمان وبا جدا شدن مدرسه طب از دارالفنون چنداتاق درحیاط وزارت معارف به آن اختصاص داده شد.
در سال ۱۳۰۰ که دکتر سیاح تحصیلات خود را دراروپا به پایان رسانید، به ایران مراجعت و با افرادی نظیردکترمیلچارسکی، دکتراشتومپ و دکتر استپانیان آشنا شد. اکثرآنها پزشکان مخصوص دربار بودند. در آن زمان به پیشنهاد دکترمیلچارسکی و دکتر سیاح وتصویب مسوؤلین وقت دستور راهاندازی مدرسه دندانسازی داده شد.این مدرسه در سال تحصیلی ۱۳۰۹-۱۳۱۰ وابسته به مدرسه عالی طب و مدیریت آن به عهده دکتر میلچارسکی و بعد به دکتر سیاح واگذارگردید. در آن زمان مدرسه دندانسازی دارای دو اتاق و یک زیر زمین بود که امور درمانی، لابراتوری و اداری در آن انجام می گرفت.
تجهیزات و برخی از مواد عبارت بودند از چند صندلی با سلفدانهای حلبی، چهار عدد چرخ پائی دندانپزشکی جهت کلینیک، یک میز چوبی، سه عدد چهارپایه، یک ولکانیزاتور و گچ ساختمانی که توسط محمدخان اولین مستخدم مدرسه دندانسازی کوبیده میشد و الک میگردید.
عده معدودی از سلمانیها، شاگرد زرگرها و عطارها را میتوان اولین افرادی دانست که با استفاده از تاریخچه دندانپزشکی در ایران
عده معدودی از سلمانیها، شاگرد زرگرها و عطارها را میتوان اولین افرادی دانست که با استفاده از روشهای گوناگون، مبادرت به کشیدن دندان، گذاشتن روکش، ساختن دندان مصنوعی و یا برای تسکین دردها و اورام دهانی آنهم با وسایل بسیار اولیه مبادرت به انجام امور دندانپزشکی میکردند.
بعدها مسئله آموزش دندانپزشکی مطرح شد که پیشگامان این حرکت را میتوان کتر میلچارسکی، دکتر سیاح و برخی دیگر از دندانپزشکان آن زمان دانست. ذکر این نکته لازم است که دندانپزشکی شاخهای ازطب میباشد و تنها کلاس طب تا سال ۱۲۹۷ در مدرسه دارالفنون بود.
درآبان ماه آن سال کلاس طب به مدرسه طب تغییر کرد و در نتیجه این مدرسه دارای اتاق و رییس جداگانهای گشت که محل آن در حیاط بزرگ دارالفنون قرارداشت. با گذشت زمان وبا جدا شدن مدرسه طب از دارالفنون چنداتاق درحیاط وزارت معارف به آن اختصاص داده شد.
در سال ۱۳۰۰ که دکتر سیاح تحصیلات خود را دراروپا به پایان رسانید، به ایران مراجعت و با افرادی نظیردکترمیلچارسکی، دکتراشتومپ و دکتر استپانیان آشنا شد. اکثرآنها پزشکان مخصوص دربار بودند. در آن زمان به پیشنهاد دکترمیلچارسکی و دکتر سیاح وتصویب مسوؤلین وقت دستور راهاندازی مدرسه دندانسازی داده شد.این مدرسه در سال تحصیلی ۱۳۰۹-۱۳۱۰ وابسته به مدرسه عالی طب و مدیریت آن به عهده دکتر میلچارسکی و بعد به دکتر سیاح واگذارگردید. در آن زمان مدرسه دندانسازی دارای دو اتاق و یک زیر زمین بود که امور درمانی، لابراتوری و اداری در آن انجام می گرفت.
تجهیزات و برخی از مواد عبارت بودند از چند صندلی با سلفدانهای حلبی، چهار عدد چرخ پائی دندانپزشکی جهت کلینیک، یک میز چوبی، سه عدد چهارپایه، یک ولکانیزاتور و گچ ساختمانی که توسط محمدخان اولین مستخدم مدرسه دندانسازی کوبیده میشد و الک میگردید.
روشهای گوناگون، مبادرت به کشیدن دندان، گذاشتن روکش، ساختن دندان مصنوعی و یا برای تسکین دردها و اورام دهانی آنهم با وسایل بسیار اولیه مبادرت به انجام امور دندانپزشکی میکردند.
بعدها مسئله آموزش دندانپزشکی مطرح شد که پیشگامان این حرکت را میتوان کتر میلچارسکی، دکتر سیاح و برخی دیگر از دندانپزشکان آن زمان دانست. ذکر این نکته لازم است که دندانپزشکی شاخهای ازطب میباشد و تنها کلاس طب تا سال ۱۲۹۷ در مدرسه دارالفنون بود.
درآبان ماه آن سال کلاس طب به مدرسه طب تغییر کرد و در نتیجه این مدرسه دارای اتاق و رییس جداگانهای گشت که محل آن در حیاط بزرگ دارالفنون قرارداشت. با گذشت زمان وبا جدا شدن مدرسه طب از دارالفنون چنداتاق درحیاط وزارت معارف به آن اختصاص داده شد.
در سال ۱۳۰۰ که دکتر سیاح تحصیلات خود را دراروپا به پایان رسانید، به ایران مراجعت و با افرادی نظیردکترمیلچارسکی، دکتراشتومپ و دکتر استپانیان آشنا شد. اکثرآنها پزشکان مخصوص دربار بودند. در آن زمان به پیشنهاد دکترمیلچارسکی و دکتر سیاح وتصویب مسوؤلین وقت دستور راهاندازی مدرسه دندانسازی داده شد.این مدرسه در سال تحصیلی ۱۳۰۹-۱۳۱۰ وابسته به مدرسه عالی طب و مدیریت آن به عهده دکتر میلچارسکی و بعد به دکتر سیاح واگذارگردید. در آن زمان مدرسه دندانسازی دارای دو اتاق و یک زیر زمین بود که امور درمانی، لابراتوری و اداری در آن انجام می گرفت.
تجهیزات و برخی از مواد عبارت بودند از چند صندلی با سلفدانهای حلبی، چهار عدد چرخ پائی دندانپزشکی جهت کلینیک، یک میز چوبی، سه عدد چهارپایه، یک ولکانیزاتور و گچ ساختمانی که توسط محمدخان اولین مستخدم مدرسه دندانسازی کوبیده میشد و الک میگردید.
نحوه ی صحیح مسواک زدن



مسواک
از آنجا که پاک کردن و از بین بردن پلاک دندانی در سطوح مختلف دندانها اولین قدم برای پیشگیری از پوسیدگی دندان و بیماریهای لثهای است و این عمل تنها بطور مؤثر بوسیله مسواک انجام میگیرد. انتخاب مسواک که عمل فوق را بخوبی انجام دهد خیلی مهم میباشد.
مشخصات مسواک طبی
- دسته مسواک باید به راحتی در دست جای گرفته و مواد تشکیل دهنده آن بیضرر باشد.
- طول قسمت موئی آن در حدود ۳ سانتیمتر و عرض آن یک سانتیمتر باشد.
- نوک موهای مسواک بایستی پخ باشد (نباید نوک تیز و ساینده باشد).
- تعداد کلافهای موئی و یا نایلونی آن در حدود ۲۰ تا ۴۰ کلاف برحسب کوچکی و یا بزرگی مسواک باشد.
- تعداد رشتههای نایلونی و یا موئی در هر کلاف در حدود ۲۰ تا ۴۰ رشته برحسب نرمی و زبری موهای مسواک میباشد که این تعداد رشتهها در مسواکهای نرم بیشتر از مسواکهای زبر است.
آزمایشات مختلف نشان دادهاند که چنانچه قسمت موئی مسواک به شکل ۸ باشد (یعنی قسمت جلوی مسواک یک کلاف و بعد بتدریج مانند مثلث کلافهایی قرار گیرند)، امکان پاک کردن پلاک میکروبی و بقایای غذا از بین دندانها بیشتر است. به هر حال باید توجه داشت که در هنگام مسواک زدن کلیه سطوح قابل دسترس دندانها بخوبی مسواک زده شوند، به نحوی که پس از خاتمه مسواک تمام سطوح دندانها از توده لعابی میکروبی پاک شده و هیچ نوع خرده و باقیمانده غذا در بین دندانها و سطوح مختلف آن باقی نمانده باشد. عمل فوق امکان پذیر نیست مگر با روش صحیح مسواک زدن.
با رویش دندانهای خلفی، استفاده از مسواک توسط والدین برای کودک توصیه میشود. وظیفه مسواک زدن حداقل تا زمان ورود کودک به مدرسه به عهده والدین میباشد. مسواک توصیه شده برای کودکان مسواکی است استاندارد که سر آن نرم و کوچک باشد. معمولا دو بار مسواک زدن در روز برای کودک توصیه میشود که یک نوبت آن حتما باید به هنگام شب قبل از خواب باشد. زمان کافی جهت مسواک زدن حدود 3-2 دقیقه است.
در کودک روش مسواک زدن افقی است. در این روش مسواک به موازات سطح افق روی دندانها قرار گرفته و با حرکت مالشی به سمت جلو و عقب رانده میشود. سطح جونده دندانها را نیز حتما باید با حرکت جلو و عقب مسواک تمیز کرد. غالبا مصرف خمیر دندان فلوراید دار از ۲ تا ۳ سالگی توصیه میشود. در ابتدا مقدار خمیردندان به اندازه یک نخود کوچک کافی است، که با افزایش سن کودک میتوان این مقدار را افزایش داد.
خمیر دندان
امروزه جهت بهتر تمیز کردن سطوح دندانها در هنگام مسواک زدن از خمیر دندان استفاده میشود. مواد عمده و اصلی تشکیل دهنده خمیر دندانها عبارتند از :
- مواد ساینده برای پاک و تمیزکردن دندان. یکی از اجزاء مهم خمیر دندان مواد ساینده آن میباشد. زیرا اگر مواد ساینده و پاک کننده ضعیف و نرم و ملایم باشد دندانها خوب پاک نمیشوند و عمل تمیزکنندگی بخوبی انجام نمیگیرد. از طرفی اگر قوی و زبر و ساینده باشد سبب فرسایش و سپس حساسیت دندانها میگردد.
- مواد صابونی برای تمیزکردن دندان بوسیله ایجاد کف و همچنین سهولت حرکت مسواک.
- اسانس و مزههای مختلف برای خوش طعم کردن آن که معمولاً نعنا و پونه است.
- رنگ، باعث تنوع در رنگ خمیر دندانها میشود.
- مواد داروئی مختلف مانند فلوراید کلروفیل، هگزاکلروفن و غیره.
- مواد روغنی مانند گلیسیرین و بالاخره مواد غلیظ کننده که موجب غلظت مناسب و حالت خمیری میگردد.




انواع خمیر دندان
بر اساس مواد تشکیل دهنده خمیر دندان و مورد مصرف آن خمیر دندانها به سه گروه اصلی تقسیم میگردند:
خمیردندانهای فلوراید دار
این خمیر دندانها اثر کاهش دهندگی پوسیدگی دندانها را بعهده دارند. طبق مطالعات متعدد مصرف این خمیر دندانها بمدت طولانی و از دوران کودکی تا ۴۴ درصد از میزان پوسیدگی میکاهد و در نتیجه کمک بزرگی به جلوگیری از پوسیدگی دندانها مینماید. (باید توجه داشت که در این نوع خمیردندانها معمولاً فرمول آن و یا کلمه فلورایددار را به زبان کشور سازنده در روی لوله آن مینویسند).
خمیر دندانهای سفید کننده
اینگونه خمیر دندانها دارای مواد ساینده و پاک کننده صابونی و قوی هستند که باعث تمیزی و سفیدی و شفافیت دندانها میشوند. این خمیر دندانها برای دندانهای سالم و قوی مناسب (با نظر دندانپزشک) ولی برای دندانهایی که دارای پوسیدگیهای متعدد و مینای ضعیف هستند، نامناسب میباشد.
خمیر دندانهای کم کننده حساسیت دندان
این خمیر دندانها در کم کردن حساسیت دندانها بخصوص حساسیت طوق دندانها مؤثر میباشد. مصرف آنها برای اخذ نتیجه مطلوب، باید طولانی باشد و برای تهیه نوع مناسب حتماً با دندانپزشک مشورت نمائید. ماده مؤثر این خمیر دندانها معمولاً نیترات پتاسیم و یا استرانسیوم و غیره میباشد.
بنابراین هنگام خرید خمیر دندان بر اساس احتیاج دندانها و یا دستور خاص که دندانپزشک میدهد خمیر دندان مناسب را باید انتخاب کرد. چنانچه منظور تمیز کردن دندانها باشد، از خمیر دندانهای سفید کننده و اگر هدف کاهش پوسیدگی باشد، از خمیر دندانهای حاوی فلوراید و بالاخره در مواردی که حساسیت شدید دندانها را بخواهیم برطرف کنیم باید از خمیر دندانهای ضد حساسیت استفاده کنیم.




